Danmörk
Danmörk Samburðarrannsókn á menntun kennara í Kanada, Danmörku, Finnlandi og Singapore. Í formála skýrslunnar sem gefin var út í apríl 2010 segir: “Dette komparative studium af indholdet i læreruddannelser i Canada, Danmark, Finland og Singapore er gennemført for Regeringens Rejsehold i forbindelse med det 360 graders eftersyn af folkeskolen, som Rejseholdet har gennemført i foråret 2010. Rejseholdet ønskede en undersøgelse af indholdet læreruddannelserne i de lande, hvis elever i skolen præsterer højt i internationale komparative undersøgelser som PISA og TIMMS. Det gør elever i Canada, Finland og Singapore. Studiet er derfor en komparation af indholdet i læreruddannelser i disse tre toppræsterende lande og Danmark, men også en komparation af indholdet i læreruddannelser i de fire lande.”
Finnland
Áhugaverð skýrsla , Education and Training 2010: Three studies to support School Policy Development unnin af Finnish Institute for Educational Research í Jyväskylä, gefin út í Apríl 2010.
Í skýrslunni kemur m.a. fram:
“‘The Common European Principles for Teacher Competences’ (2005) and the Commission’s Communication ‘Improving the quality of TE’ (2007) have served as backgrounds to the study. They have identified the quality of teaching and Teacher Education as a key factor in securing the quality of education and improving the educational attainment of young people. According to the results of the study, the current situation concerning these two TE documents can be assessed as follows:
Both papers emphasise the professionalism of teachers as the profession should be attractive for young people. A well-qualified teacher profession with diversified knowledge, skills and competences has been stressed. Pedagogical and subject competences have been traditionally stressed in TE, also the importance of the relationship between theory and practice has been noticed widely. On the other hand, some skills and competences which have been more current during recent years have not yet been sufficiently taken into consideration when developing TE. For example, teaching heterogeneous classes as well as more effective understanding of pupils and students from different cultural backgrounds should be taken more seriously in TE curricula.
Both papers consider it important that the teacher profession should be closely tied to the surrounding society and the actors there. This is why co-operation and collaboration skills as well as improving communication skills will be even more significant in the future than they have been until now. According to the results of this study, such issues have not been given the consideration they deserve in TE documents.
Both papers emphasise lifelong learning principles and personal development in the teaching profession. These issues must have more attention in the future. To promote the idea of continuum in the teaching profession, there must be an assumption that the induction phase for a newly qualified teacher has to be developed and supported more effectively than so far, and that more attention should be paid to teachers’ in-service education than nowadays. Even now teachers’ in-service education has not been developed properly in many Member States and even in those countries where it is obligatory for teachers, the amount is insufficient and skills and competences which should be included in in-service TE have not been examined comprehensively.”
Finnland útdráttur úr skýrslu finnska menntamálaráðuneytisins um þróun skólastarfs og breytingar á kennaramenntun í tengslum við það(skýrslan í heild er á finnsku)
Noregur
Noregur Læreren, Rollen og utdanningen Skýrsla norska þingsins um menntun kennara
Samanburður á kennaramenntun á Norðurlöndunum Unnið fyrir norrænu ráðherranefndina gefið út 2009.
Svíþjóð
Ein besta og áhugaverðasta skýrsla sem skrifuð hefur verið nýverið um endurskoðun kennaramenntunar, er skýrsla Sigbrit Franke í Svíþjóð, sem birt var í desember 2008. Franke var áður rektor Umea háskóla en er nú ráðgjafi Stokkhólmsháskóla um kennaramennt
Svíþjóð Hér má sjá Franke kynna ofangreinda skýrslu
Norðurlönd óskilgreint
Skýrsla frá OECD Educational Research and Innovation Beyond Textbooks: Digital Learning Resources as Systemic Innovation in the Nordic Countries á Norðurlöndum.
Skýrsla um rannsókn Guðmundar Kristmundssonar á lestri og ritun kom út árið 2007.
Rannsóknin fór þannig fram að ég heimsótti alls 15 stofnanir, 2 á Íslandi, 4 í Svíþjóð og 3 í Finnlandi, Noregi og Danmörku. Stuðningsfólk í hverju landi valdi stofnanirnar eftir ákveðinni reglu. Þar átti að gæta þess að þær í sameiningu gæfu góða mynd af kennaramenntun í landinu. Ég fékk mikið efni til lestrar um hverja stofnun og heimsótti þær síðan hverja á eftir annarri og hélt fund með 2-6 starfsmönnum sem ég spurði um ýmislegt sem tengdist námi í lestri og ritun. Það byggðist á skipulegum spurningalistum. Þá var leitað í annað efni og til fólks sem hafði yfirgripsmikla þekkingu á kennaramenntun í hverju landi fyrir sig. Margir þeirra greiddu reyndar götu mína og skipulögðu ferðir og ferðuðust jafnvel með mér. Efnið var síðan notað í eins konar kortlagningu á þessum þáttum í kennaranámi.
Þess ber að geta að hugmynd að þessari rannsókn kviknaði eftir miklar umræður um niðurstöður PISA rannsóknar 2003.
Ég nefni hér fáein þeirra atriða sem eftirtekt vöktu:
- Alþjóðlegar og innlendar rannsóknir virðast hafa talsverð áhrif bæði á lagasetningu og kennaramenntun.
- Í flestum stofnunum var svo litið á að læsi heyrði undir móðurmál. Stöku stofnanir nefndu sálarfræði en þá í nánu samstarfi við móðurmál.
- Það er útbreidd skoðun að allir kennaranemar þurfi að þekkja til læsis, einkum lestrar. (Norðmenn kalla þetta „grundleggende lese-, skrive- og matematiske færdigheter).
- „Hið nýja læsi“ hefur skotið rótum í kennaramenntun og vart var við umfjöllun um áhrif upplýsingatækni og kröfur hennar til lestrarfærni. Á stökustað var getið um áhrif hins „nýja texta“ sem almennt er nú farið að kalla „multimodal text“ og ef til vill mætti nefna „fjölháttatexta“ á íslensku.
- Nokkur landanna hafa sett reglur um lágmarkstíma til kennslu um læsi, lestur og ritun, og stærðfræði. Einkum er það áberandi í Noregi og Svíþjóð. Danir hafa nýlega sett lög sem krefjast aukins náms í dönsku í kennaranámi. Talið er að hlutur læsis þar geti verið allt að 1/3. Finnar gáfu út nýja námskrá sem óbeint leiðbeinir kennaramenntunarstofnunum .
- Misjafnt er hvernig nám er skipulagt. Á allmörgum stöðum er um talsvert val að ræða en svo virðist sem ákveðinn kjarni í þessum fræðum sæki á.
- Yfirleitt ráða skólarnir útfærslu kennaranáms á sviði læsis. Stýring er líklega einna mest í Noregi. Sátt virðist ríkja um þetta.
- Flestir nefndu að lestur væri vaxandi umfjöllunarefni en hægar miðaði með ritun. Það þótti miður.
- Sérkennsla er alstaðar á dagskrá en oft sem valgrein að því er virðist.
- Margir höfðu nokkrar áhyggjur af kynjamun og töldu að nauðsynlegt væri að bregðast við honum. Í einni stofnun var þetta tengt umfjöllun um jafnrétti.
- Þar sem um var að ræða háskóla með nokkrum eða mörgum deildum var spurt um samstarf deilda um kennaranám. Flestir töldu það fremur lítið, ein stofnun taldi það gott.
- Of lítið er fengist við tengsl heimila og skóla, að mati viðmælenda. Það er þó víða á dagská.
- Læsi fullorðinna er of lítill gaumur gefinn.
- Læsi og kennslu fólks með annað mál en norrænt er of lítill gaumur gefinn.
Heiti skýrslunnar er Læsning og skrivning i læreruddannelsen i Norden og hún kom út 2007 í Kaupmannhöfn á vegum norræna ráðherranefndarinnar.
Guðmundur B. Kristmundsson